Bé ợ hơi, bé đổ mồ hôi, bé sinh thiếu tháng
Đánh giá bài viết

Bé ợ hơi

Có bé bú xong no nên rồi mới ợ hơi vài lần như để diễn tả…sự thõa mãn. Có bé ợ hơi giữa cữ bú, rồi mới bú tiếp, nhưng có bé không ợ hơi được và hay bị đau bụng cẳn nhẳn hoài.
Khi nút sữa, bé cũng đồng thời nuốt vào bao tử một số không khí, chất hơi này nếu khá nhiều sẽ làm căng bao tử và bé bị đầy bụng. Khi ợ hơi, bé tống được lượng khí tai hại đó ra. Bú sữa mẹ bé ít khi bị nuốt hơi như vú bình. Vì nếu ta không cẩn thận cầm bình bú dựng đứng sao cho lúc nào núm vú cũng ngập sữa thì bé sẽ bị nuốt rất nhiều hơi. Nếu bình để nghiêng nhiều, chỉ một phần núm vú có sữa, phần kia sẽ là không khí và bé sẽ nuốt rất nhiều khí. Tốt hơn sau mỗi cữ bú, dù bú mẹ hay bú bình, cũng nên giúp bé ợ hơi ra.

Có nhiều cách làm bé ợ hơi. Có bà thì để bé ngồi rồi ấn nhẹ ở vùng bao tử ép hơi lên. Có bà xốc bé lên vai, ép bụng vào ngực mình vuốt lưng cho bé ợ. Nếu bé vẫn chưa ợ hơi, đặt bé nằm ngửa 1 lúc cho khí tụ lại một chỗ rồi xốc bé lên, bé sẽ ợ hơi. Dĩ nhiên có những bé sẽ không ợ hơi mà cũng chẳng khó chịu gì cả thì ta chẳng cần ép bé ợ hơi.

Bé lớn hơn, chứng ợ hơi ngoài lý do nuốt nhiều hơi còn có thể do ăn không tiêu. Thức ăn có nhiều bột, đường đọng lâu ở bao tử, lên men, bốc hơi. Hơi ợ ra nghe chua và có khi bé còn bị ói mửa nữa.

Bé đổ mồ hôi

Bà mẹ nào cũng lo lắng khi thấy con mình đổ mồ hôi, nhất là thứ mồ hôi đổ vào ban đêm, ướt cả áo quần mà các bà hay gọi là mồ hôi trộm, nghĩa là đổ một cách không đàng hoàng tí nào cả, đổ lén lút, bất ngờ trong lúc bé đang ngủ! Gọi như vậy các bà đã mặc nhiên phân biệt thứ đổ mồ hôi vì nóng nực hay vì bệnh.! Ai cũng biết nóng nực thì đổ mồ hôi ra nhiều. Sự ra mồ hôi này có mục đích làm bốc hơi nóng mau lẹ, điều hòa thân nhiệt và thải chất bã. Cấu tạo mồ hôi cũng gần gần như nước tiểu. Khi trời lạnh người ta ít đổ mồ hôi thì người ta tiểu nhiều hơn. Không ai lo lắng khi thấy vì bé nóng nực Mà đổ mồ hôi.

Nhưng nếu ta mặc cho bé hai ba lớp quần áo, thêm khăn thêm mền để tránh gió làm bé đổ mồ hôi hột rồi than phiền thì thực là vô lý, phải không?

Khi bé bị bệnh nhiệt độ lên cao, bé cũng xuất mồ hôi. Trong bệnh sốt rét, đổ mồ hôi là một chứng quan trọng ở trẻ con, dù không có cơn run. Bệnh lao phổi cũng đồ mồ hôi đêm, dĩ nhiên, còn có những triệu chứng khác như nóng dai dẳng, gầy ốm…

Bệnh sốt xuất huyết cũng có chứng xuất mồ hôi như thế, thường có kèm theo các triệu chứng khác, dễ nhận biết. Thứ mồ hôi ở đây là chứng đổ mồ hôi trộm ở trẻ con, không bệnh tật, vẫn khỏe mạnh, ăn chơi, lớn đều nhưng đêm nào mồ hôi cũng ra ướt tóc, ướt áo, làm bà mẹ lo lắng và bực mình. Nguyên nhân của chứng này là hệ thần kinh của bé chưa hoạt động hoàn hảo. Bé dễ bị xuất mồ hôi thình lình, vô cớ. Bình thường từ ba tuổi trở đi, tự nhiên chứng bệnh này sẽ khỏi.

Một vài loại thuốc ngăn chặn tức khắc sự xuất mồ hôi có thể làm cho bà mẹ vui lòng và “ông thầy” nổi tiếng nhưng thường có hại cho trẻ, không nên dùng. Cần khám để phát hiện bệnh còi xương, một trong những nguyên nhân gây đổ mồ hôi nhiều ở trẻ.

Suýt nữa quên nhắc lại một thành kiến sai lầm rất thường có ở các bà mẹ khi thấy bé có nổi những đốm trắng trên da, và cho là ban trắng, rồi đi hết thầy ban này đến thầy ban khác cũng không khỏi. Thực ra đó chỉ là những đốm mồ hôi đọng lại ở lỗ chân lông. Khi bé bị nóng sốt, đau yếu, ta ít tắm, ít lau cho bé, những giọt mồ hôi đọng lại ở ngoài da thành những đóm trắng. Có khi bị nhiễm trùng thành những nhọt mủ nhỏ, chỉ cần lâý bông gòn tẩm cồn lau là bao nhiêu “ban trắng” đi cả.

Phải tắm rửa thường cho bé. Bé càng nhiều mồ hôi càng phải lau rửa thường. Dù bé bị bệnh cũng nên tắm bằng nước ấm cho da được sạch sẽ. Da sạch thì có chỗ cho mồ hôi tiết ra và bệnh càng mau khỏi. Nên nhớ trẻ không chỉ thở bằng mũi mà còn thở bằng da nữa.

Bé sinh thiếu tháng

Trung bình cứ mười bé chào đời thì có một bé chào sớm hơn thiên hạ, nghĩa là trước 9 tháng 10 ngày, vàcứ 10 bé tử vong trong tháng đầu tiên thì đã có 5 bé vì sinh thiếu tháng.
Trên nguyên tắc, những bé nào sinh nặng từ 2,5kg trở xuống thì gọi là sinh thiếu tháng, nhưng ta phân biệt 2 trường hợp:

– Có những bé sinh đủ tháng mà vẫn chỉ nặng có 2,5kg hay dưới 2,5kg vì sinh đôi, vì cha mẹ nhỏ con, vì trong lúc mang thai bà mẹ kiêng cữ quá đáng bị thiếu dinh dưỡng…gọi là trẻ yếu đuối, trẻ nhẹ cân.

– Và trường hợp kia, thiếu tháng thực sự, thường gọi là trẻ sinh non.

Tuy vậy, bất cứ trường hợp nào bé sinh cân nặng dưới 2,5 kg, đều phải được chăm sóc một cách đặc biệt,ít ra là trong vài tuần đầu. Trong thời gian đó, bé rất dễ bị nhiễm trùng và một bệnh thông thường đối với một bé bình thường cũng sẽ trở thành rất nặng đối với một bé sinh thiếu tháng. Mặt khác, bé sinh thiếu tháng cũng dễ bị chứng xuất huyết não và ở các cơ quan khác rất nguy hiểm.

Nếu bé sinh tại một bệnh viện hay trạm y tế hộ sinh thì không có gì đáng ngại, ở đó đã có bác sĩ, nữ hộ sinh, các điều dưỡng môn lo săn sóc cho bé từ lúc mới sinh cho tới lúc bé đủ sức về nhà với ba má. Bé sẽ được nuôi trong một lồng ấp với nhiệt độ thích hợp để không bị lạnh, dưỡng khí vừa đủ cho bé thở và sữa mẹ hoặc thức ăn được bơm qua một ống thông đưa tới bao tử.

Bé sẽ được ở riêng một nơi không sợ bị nhiễm trùng, do các nhân viên không đau ốm chăm nom. Tất cả những sự săn sóc đặc biệt đó dành cho bé sinh thiếu tháng nhằm tránh cho bé những nguy hại và giúp bé vượt thoát những khó khăn ban đầu để tiếp tục sống bình thường.

Một bé sinh thiếu tháng, các bộ máy hô hấp, tuần hoàn, tiêu hóa, bài tiết thần kinh đều suy yếu, non kém. Bé sinh ra có thể không thở, xanh tím, vì thế phải làm hô hấp nhân tạo, tiếp hơi cho bé. Bé cũng không biết nút hay nút không nổi, và dạ dày chưa tiêu nổi sữa nên vài ngày đầu bé phải được bú mẹ hoặc phải nuôi bé bằng ống thông vào dạ dày.

Bé lại không chịu nổi lạnh, nên bé phải được ủ ấm ngay tức khắc và đặt vào lồng ấp với nhiệt độ thích hợp. Có lẽ đây là lý do giải thích tại sao người mình có tập quán cho sản phụ nằm lửa cả tháng để bé cứng cáp dễ nuôi! Rất có thể ngày trước trẻ sơ sinh của ta thường rất bé nhỏ dù đủ tháng (vì thiếu dinh dưỡng) nên nằm lửa là một cách ủ ấm cần thiết cho bé.Trong trường hợp sinh tại nhà – ở thôn quê chẳng hạn, ta cũng cần biết chút đỉnh cách săn sóc đặc biệt,dành cho bé sinh non để áp dụng.

Khi bé vừa sinh ra, nên ủ ấm ngay cho bé, trước cả việc cắt rún nữa. Rún chỉ cắt khi đã hết đập hẳn, để bé nhận thêm một phần máu của nhau mẹ truyền sang. Bé phải được hút đàm nhớt cẩn thận để thông đường hô hấp, sau đó tiếp tục ủ ấm cho bé. Tránh động chạm bé nhiều và người phụ trách nuôi bé phải không bệnh hoạn gì dù là cảm cúm thông thường. Ngay khi bé nút được thì bắt đầu cho bé bú sữa mẹ. Nếu không nút được thì nặn sữa mẹ ra đổ cho uống. Sữa mẹ trong trường hợp này rất cần thiết. Tháng thứ 4trở đi mới được bú sữa bò và cũng dùng loại sữa đã lấy bớt chất béo hay một loại sữa dễ tiêu nếu thiếu
sữa mẹ.

Bé sinh non thường vàng da, vàng sậm và lâu hơn bé khác nhưng không phải là đau gan (dầu sao cũngnên khám bác sĩ khi cần). Trong 3 ngày đầu không nên tắm cho bé. Giới hạn sự thăm viếng để tránh nhiễm trùng. Bé rất dễ chết vì một bệnh nhiễm trùng nhẹ. Trong suốt tuần lễ đầu, bé sụt cân; tuần thứ 2vẫn y một chỗ, và cuối tuần lễ thứ 3, bé mới cân nặng bằng lúc mới sinh, như vậy là chậm nhiều so với bé bình thường vì bé bình thường vào ngày thứ 10 đã nặng bằng lúc mới sinh rồi. Tuy vậy, khi bé đã được 2,3 tháng, qua cơn nguy hiểm rồi, bé rất mau lớn, bắt kịp dễ dàng các bé khác.

Nếu trong tháng đầu bé sinh thiếu tháng cần được chăm sóc, bảo bọc đặc biệt thì lúc bé đã trở lại bình thường, ta cần chăm sóc và đối đãi với bé như bất cứ trẻ bình thường nào khác. Khi bé đã nặng hơn 3 kg,thì bé đã dễ nuôi. Thường ba má bé vẫn còn lo lắng, sợ hãi từng ly từng tí, và lúc nào trong đầu óc cũng vẫn ám ảnh bé la trẻ sinh non, do đó thường có sự chăm nom quá đáng. Đây là một thành kiến sai lầm và gây tai hại cho bé, làm cho bé có mặc cảm và dễ trở thành một đứa con…hư!

Phương pháp “Kanguru” chính là giúp bé được sưởi bằng hơi ấm của mẹ, và được bú thường xuyên sữa mẹ vậy!