Cách xử lý khi bé gặp tai nạn
Đánh giá bài viết

Cách tốt hơn hết để chữa trị tai nạn là tránh nó đi. Nhưng ở trẻ con ta khó lòng tránh được tai nạn cho bé lắm! Vì thế ta phải làm cách nào để giảm thiểu tai nạn cho bé, càng ít càng tốt.

Nếu ta không thể tránh cho bé khỏi té, khỏi trầy da, ít ra ta cũng có thể cố gắng tránh những tai nạn nguy hiểm chết người nếu ta thận trọng một chút.

Nhưng đừng thận trọng quá đáng, mỗi chút mỗi báo động coi chừng té lại càng làm cho bé trở thành vụng về, lệ thuộc, nhút nhát. Và như vậy, khi bị té bé sẽ té đau hơn vì thiếu kinh nghiệm…té!

Nhiều khi, tiếng coi chừng té của ta làm bé giựt mình, mất bình tĩnh và té rất đúng lúc. Tai nạn của bé nhiều lắm, có thể do bé, do anh chị bé hay do chính ta vì sơ ý, vì bất cẩn mà ra. Ngay từ lúc 3 tháng, vừa biết lật, bé có thể lật liên tiếp mấy vòng để lọt xuống giường, mau đến nỗi ta không ngờ tới. Khi biết đi lẫm đẫm là lúc bé té thường xuyên, và vào khoảng 15 – 18 tháng, bé thích leo cầu thang, hở là bé leo tuốt mấy bậc liền. Từ 1 tuổi trở đi, bé tò mò lắm, cái gì bé cũng thử, cũng sờ mó, xê dịch. Bé leo ghế, đẩy xe, cho tay vào bàn ũi, rút đuôi đèn, và cái gì cũng cho vào miệng thử từ cắc bạn, viên bi, hột me, viên thuốc ninh,…Ta không thể ngăn chặn tánh tò mò của bé bởi đó là sự hát triển tự nhiên. Bé khám phá ngoại giới và tập sử dụng các giác quan cho thuần thục. Ta cũng khó lòng theo sát bé, canh chừng bé từng giây để kịp thời ngăn cấm bé, vả lại như vậy ta sẽ vô tình khiến bé thành nhút nhát, lệ thuộc như đã nói.

Ta cũng không thể dung lý lẽ với bé được. Một bé 2 tuổi không bao giờ dừng tay khi nghe ta bảo đừng động vào, không được …đâu! Khi ta bảo bé đừng động vào bàn ũi nóng la bé sẽ rờ đó. Có khi bé vô tình mà chính ta gây cho bé có ý như vậy.

Tóm lại, ta phải tổ chức nhà cửa, phòng ốc thế nào để bé không té cầu thang được, không dập tay vì đóng mở cửa – không có những chỗ lấy điện, đuôi đèn gần tầm tay bé

– Không cho bé đến gần bếp ga , lò dầu lúc đang nấu nướng

– Không cho chơi kéo, chơi dao, kim chỉ

– Không để gần bé những thứ thuốc uống, xà bông, thuốc giết chuột, lưỡi dao cạo, dầu lửa, dầu xăng, lọ, ve, hột nút,, giống hải đậy, lu nước phải che cẩn thận…

Rất nhiều trường hợp bé nuốt bạc cắc, hột mãng cầu, lưỡi câu, kim tây vào bụng…và đã có những trường hợp bé chết vì viên ký ninh mà bé tường là kẹo!

Khi đã cố gắng thận trọng làm đủ mọi cách để giảm thiểu tới mức tối đa những nguy hiểm tai nạn cho bé, khôi qiên theo dõi để có thể can thiệp kịp lúc những tai nạ nguy hiểm đó, thì những tai nạn lặt vặt không thể tránh được ta cứ mặc kệ bé.

Trong mọi trường hợp, dù nặng dù nhẹ , ta cũng cần hải bình tĩnh. Bình tĩnh để cấp cứu kịp thời và bình tĩnh để kể cho bác sĩ những chi tiết cần thiết giú cho việc chẩn bệnh và điều trị mau lẹ và chính xác.

Bé bị té

Sớm muộn gì thì có lúc bé cũng u đầy sứt trán. Bé đi bé chạy bé leo trèo nhiều chừng nào thì té nhiều chừng đó. Nếu bé chỉ bị trầy da, chảy máu chút đỉnh thì chảng có gì đáng lo lắng cả, dĩ nhiên là nếu ta đã chích ngừa uốn ván cho bé rồi.

Trong trường hợp chưa được chích ngừa, ta không nên coi thường. Một vết thương nhỏ có thể gây ra bệnh hòng đòn gánh dễ dàng vì sự lơ đễnh của ta.

Nếu vết thương có điều đáng ngi ngờ như dơ bẩn, dính đất cát la,f độc thì hải mang đến bác sĩ ngay.

Tạm thời ta rửa sạch vết thương với bông gòn và nước chín là đủ, không cần dùng các loại thuốc sát trùng.

Các loại này không giết được vi trùng mấy tí, ngược lại còn giết dễ dàng các tế bào lành mạnh chung quang vết thương. Rửa sạch bằng nước chín, băng lại, thế thôi. Trường hợp mà thịt bị té, chảy máu nhiều, phải băng chặt để cầm máu, sau khi rửa và mang đến bác sĩ khâu lại, tránh vết thẹo xấu và lâu lành vì miệng vết thương lớn.

Nếu bé té trúng đầu thì vấn đề nghiêm trọng hơn. Ngoài vết trầy, vết rách, nổi cục bướu mà ta gọi là u đầu, còn có thể bị nứt sọ, chảy máu trong não cần hải phẫu thuật khẩn cấn. Điều quan trọng là khi bé đụng đầu ta phải để ý xem bé có còn bị chảy máu hay nước ở mũi, ở tai gì nữa không. Nếu vết thương nặng hải đưa đến bệnh viện chuyên khoa ngay. Ta cũng theo dõi xem sau khi té bé có bị nhức đầu, nôn mửa, làm kinh, hôn mê không.

Nếu có đó cũng là triệu chứng tổn thương sơ sài ở đầu ta xem thường, một vài ngày sau biên chứng nặng bất ngờ không chữa trị kịp.

Té trặc gân, gãy tay

Bé rất dễ bị gãy xương đòn gánh, xương khuỷu tay, xương ống chân. Tất cả các trường hợp trật khớp, gãy xương đầu hải mang đến bệnh viện. Trong lúc cấp cứu, cần bình tĩnh làm bó im cho bé, gãy xương vai, buộc tay bé có lại trước ngực, gãy xương ống chân, bó im từ bàn chân đến gần đầu gối, rồi đưa bé đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Ở trẻ em xương còn mềm, ít khi bị gãy lọi mà chỉ gãy dập, vở xương còn nguyên nên ít nguy hiểm như người lớn. Mặt khác cần biết xương của bé còn đang thời kỳ tăng trường, chỗ gãy sẽ mau lành, ít sinh biến chứng và không bị lệch lạc nhiều như người lớn.

Xuất huyết

Trong mọi trường hợp tai nạn có sự xuất huyết, điều quan trọng nhất là cầm máu. Khi bé bị chảy máu cam ta bình tĩnh cho bé cúi thấp đầu xuống rồi lấy ngón tay ấn bên phía mũi chảy máu chừng 10 – 15 phút, máu sẽ hết chảy. Nếu bé thường bị chảy máu cam mỗi khi ra nắng hay bị đụng chạm nhẹ thì có thể do mạch máu ở vách mũi bé quá giòn, cần đưa bé đến bác sĩ khám và điều trị. Nếu bé nị đứt tay chân, không cần rửa vội vết thương, chỉ cần băng chặt để cầm máu sau đó mới rửa và khử trùng.

Nếu không biết cách băng bó, ta cứ đặt một miếng gạc sạch lên vết thương rồi dùng băng ép quấn chặt, cốt để cầm máu tạm rồi mang bé đến bác sĩ. Không có băng, ta cứ dùng khan tay hay bất cứ một thứ nào khác kể cả mảnh vài xe ở áo quần ra. Điều quan trọng là cầm máu chứ không phải khử trùng.

Nếu như là một vết thương khó băng bó như chảy máu ở ngực, ở trán ở cằm, ta ấn tay lên chỗ chảy máu nhiều nhất để bịt kín lại rồi mang bé đến bệnh viện.

Trường hợp nguy hiểm là bé bị nội xuất huyết, một bé bị té hay bị xe đụng nhẹ ở bụng, ta thấy trầy sơ, không có gì quan trọng nhưng một lúc sau thấy mệt, xanh mét, khát nước, mạch nhảy mau, đó là những dấu hiệu cho thấy bé đã bị xuất huyết phải phẫu thuật tức khắc mới hy vọng sống. Khi thấy bé bị đụng chạm ở bụng có những triệu chứng trên là ta phải đến bệnh viện ngay.

Dập móng tay

Ham đóng cửa mở cửa bé rất dễ bị dập móng tay. Nếu bị dập nhẹ, ta thấy bầm tím, ít ngày sẽ khỏi. Có thể đắp nước muối cho mau tan. Trường hợp bị làm độc phải mang đến bác sĩ rạch mủ và dùng kháng sinh cần thiết. Có những trường hợp đứt một phần hay gần hết móng, không sao, vì một thời gian sau, nếu hao móng tay vẫn còn, móng mới sẽ mọc lại.

Bé nuốt ngoại vật

Trước hết cần bình tĩnh để đối phó tùy trường hợp, nếu ngoại vật đó mắc nghẽn ở cổ họng bé và nếu bé dưới một tuổi ta xốc ngược bé dậy, đầu chúi chấp, và vỗ mạnh ở chỗ hai xương bả vai, có thể vật đó bắn ra. Gần đây thủ thuật Heimlich có hiệu quả hơn, cấ cứu viên đứng sau lung em bé, 2 tay vòng qua phía trước, nắm chặt, đặt trên rún, giật mạnh 5 – 6 lần về hía sau. Vật lạ sẽ bắn ra.

Nếu bé đã lỡ nuốt xuống bao tử rồi thì ta chớ nên quá lo lắng. Vì nếu ngoại vật đó có dạng tròn, không có mũi nhọn hay quá dài để có thể mắc kẹt ở đâu đó, thì một vài ngày sau ngoại vật đó sẽ theo hân ra ngoài.

Như vậy nếu biết chắc bé nuốt một vật tròn như viên bi, đồng xu thì ta không có gì phải lo ngại cả. Cho bé nuốt thêm chút bánh mì, chút bông gòn sạch hay măng tre. Bông gòn, măng tre có sợi, sơ, bao bọc ngoại vật đó và làm cho nó được mau tống ra. Nếu là một cây kim tây đã gài lại thì cũng chữa như trên.

Trong mọi trường hợp tuyệt đối không được cho uống thuốc xổ để hy vọng bé tống ra cho mau. Trường hợp kim nhọn đầu hay kim tây đã mở, phải mang bé gấ đến y tế. Đừng cho tay vào họng móc vì không hy vọng gì móc ra được mà còn làm bé bị viêm thanh quản nghẹt thở, nguy hiểm hơn.

Ngoại vật ở mũi, tai

Nếu là một vật tròn, trơn láng và cứng thì nên đưa bé đến bác sĩ ngay, vì không biết cách lấy và không có dụng cụ để lấy, ta còn làm cho vật đó chui vào sâu thêm. Nếu là một mảnh giấy cuốn tròn, ta có thể dùng cái kẹ nhỏ gắ ra dễ dàng. Trường hợp ở mũi, ta thử cho bé hỉ mạnh xem sao. Nếu là một hột lúa, hột đậu trong lỗ tai, ta bơm nước vào tai, hột lúa hột đậu đó nổi lên. Nếu là con kiến…ta nhỏ cồn hay nước vôi cho nó chết trước.

Bị bỏng (phỏng)

Điều đáng nhớ trước tiên là bé càng nhỏ thì vết bỏng càng nặng. Tốt nhất nên mang bé đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Bởi vì bé phải được truyền dịch nếu cần, chích ngừa uốn ván, dùng kháng sinh ngừa nhiễm trùng,…

Và quan trọng hơn cả là giữ cho vết bỏng không gây những di chứng tai hại về sau, nhất là bỏng ở bàn tay, mặt, mũi.

Không nên thoa một thứ thuốc sát trùng nào như thuốc đỏ, cồn,…lên vết bỏng. Cũng không nên băng bó kín hơi.

Tạm thời chỉ cần dội nước lạnh rồi đắ lên một miếng gạc sạch tránh bụi hay ruồi bu, rồi đưa đến bệnh viện. Trường hợp chỗ bỏng bị hồng lên thì không bao giờ nên tự ý chích, có thể bị nhiễm trùng nguy hiểm hơn.

Chú ý:

– Không làm bể các vết bỏng bọng nước vì như vậy có thể gây nhiễm trùng thêm vết bỏng.
– Không dùng đá lạnh hoặc bôi bất cứ loại pommade nào ngoại trừ pomade silver sulfadiazine, không bôi hóa chất hoặc bất kì chất nào khác như nước mắm, giấm, mỡ, kem đánh răng, bùn non…lên vết bỏng.
– Không nên bôi các thuốc chống sẹo vì thường không hiệu quả và sẹo thường là do hậu quả của việc chăm sóc vết bỏng không đúng cách làm nhiễm trùng vết bỏng.
– Không cần thiết phải cữ ăn các loại thực phẩm như tôm, cua, bò, gà, rau muống, cam…vì ăn những thực phẩm này không hề gây sẹ. Trái lại, nếu kiêng cữ quá mức sẽ gây thiếu chất dinh dưỡng khiến cho vết bỏng lâu lành hơn.
– Không dùng các loại băng bằng bông có lông tơ mịn hoặc các băng dính dán lên vùng bỏng.
– Trong trường hợ bỏng điện, không được chạm vào hoặc tới gần người bị nạn nếu dòng điện chưa được ngắt.