Nguyên nhân phát ban ở trẻ và những dấu hiệu nhận biết trẻ bị sốt
Đánh giá bài viết

Nhiệt độ ở bé dưới 3 tuổi:

Điều quan trọng nên nhớ là nhiệt độ cao hay thấp không phản ảnh đúng tình trạng của trẻ bệnh, nhất là trẻ dưới 3 tuổi. Dưới tuổi này, hệ thần kinh của bé chưa hoàn chỉnh và do đó cơ quan điều hòa thân nhiệt dễ bị xáo trộn. Trẻ có thể bệnh rất nặng mà không nóng hay nóng sơ sơ và ngược lại có thể nóng rất dữ dội mà chỉ bệnh xoàng.

Một chút biến cố nào trong sự phất triển tâm cơ cũng có thể làm cho trẻ nóng, ngoài cái nóng vì bệnh như khi bé mọc răng, bé biết bò…. và những bà  mẹ nhiều kinh nghiệm không quá lo sợ vì những cơn nóng này. Thế thì biết căn vào đâu để biết nóng chơi hay nóng thực. kể ra cũng hơi khó!

Nếu bé chỉ nóng suông một vài ngày, không có thêm triệu chứng nào khác, bé vẫn chơi, vẫn chạy, vẫn ăn thì không gì đáng lo lắng. còn bé nóng mà thần sắc lừ đừ, bỏ ăn, bỏ chơi, mệt, hay ói mửa, tiêu xấu ho, làm kinh thì phải mang đến bác sĩ gấp.

Ngay kho bé không nóng mà có thể những triệu chứng đó bé cũng đã bệnh rồi. Tốt hơn cả là nếu nghi ngờ nên mang đến y tế khác, có benhej thì chữa không thì cũng đỡ lo. Đôi khi, ngay bác sĩ cũng bí trước một trường hợp bé nóng suông, chưa có thêm triệu chứng gì khác, vì nhiều thứ bệnh đến ngày thứ 3, thứ năm sau khi nóng xuất hiện rõ ràng. Điều quan trọng là phải theo dõi để chữa trị kip thời.

Nguyên nhân của nóng (Sốt):

Nóng có nhiều nguyên nhân. Trường hợp thông thường nhất là bé nóng vì nhiễm trùng. Nhiễm trùng có thể xảy ra cổ họng, ở lỗ tai, ở đường hô hấp, hệ tiêu hóa, hệệ bài tiết, ở da, ở màng não….Chữ nhiễm trùng đây được hiểu là do vi trùng (thương hàn) do siêu vi (sốt xuất huyết…) và do cả ký sinh trùng nữa (như sốt rét, sán lãi, giang mai,…) Dĩ nhiên muốn biết rõ bệnh phải được khám kỹ càng, đôi khi còn phải làm một vài xét nghiệm cần thiết như thử máu, thử đàm thử phân, thử nước tiểu, chụp phim X quang, siêu âm các thứ…

Bé cũng có thể nóng vì thiếu nước, mất nước trong cơ thể. Bé sơ sinh thường có những cơn nóng đột ngột vì thiếu nước, hoặc vì sữa mẹ ít, bú không đủ mà mẹ quên không cho uống nước thêm, hoặc vì pha sữa bột không đúng lượng, sữa nhiều nước ít – hoặc các trẻ sinh non được ủ trong lồng ấp cũng có thể nóng lên nhiều vì thiếu nước. Trong chứng tiêu chảy, bé nóng nhiều một phần do nhiễm trùng, nhưng phần quan trọng hơn là do mất nước (xem Bé tiêu chảy). Nước trong cơ thể mất đi gây ra cơn nóng dữ dội có thể lên đến 40 – 41 độ vì hiện tượng đậm đặc các chất điện giải, toan hóa huyết thanh, làm tôn thương não bộ. Trong trường hợp này, cách chữa tốt nhất là cho nước vào cơ thể, hoặc uống hoặc tiêm vào tĩnh mạch là bé hết nóng, chứ không phải dùng thuốc hạ nhiệt.

Trong trường hợp đáng để ý là bé có thể nóng vì thuốc, nhất là các loại thuốc kháng sinh dùng không đúng chỗ, đúng lúc. Trong trường hợp này chỉ cần ngưng thuốc là bé hết nóng. Ta có thói quen cho bé uống kháng sinh bừa bãi có thể làm cho bé nóng dai dẳng. Thuốc bổ cũng vậy, sự thặng dư sinh tố D cũng làm bé nóng và bỏ ăn mà nhiều khi không biết vì sao.

Sau cùng, nên để ý các trường hợp nóng lâu ngày, bà con thường gọi là có gốc ban hoặc ban chưa ra hết, thực ra có thể là một chứng bệnh nhiễm trùng nào đó bị chặn lại bằngằng  vài thứ thuốc kháng sinh dùng không đúng lượng, không đúng thời gian, khiến bệnh không khỏi mà chỉ lắng xuống rồi lại bùng lên, thường nhất là bệnh lao phổi hay bệnh thiếu máu, nhiễm trùng đường tiểu.

không lể những trường hợp bé nóng khi mọng răng, khi biết lật, biết bò hoặc bị bón. các loại nóng này không có gì nguy hiểm. Bác sĩ khám nghiệm kỹ lưỡng, hỏi han tường tận mới làm đúng nguyên nhân chứng nóng mà trị cho bé.

Cách làm hạ nóng tạm thời:

Lúc nhiệt độ tăng cao da bé ửng hồng, mặt bé rực nóng, mặt đỏ mạch nhảy mau, hơi thở dồn dập, bé khát nước và đổ mồ hôi nhiều. Tất cả những biến đổi sinh lý đó là do cơ chế tự động của cơ thể chống lại nóng. Phản ứng đầu tiên của hầu hết các bà nội, bà ngoại và mẹ bé khi thấy bé nóng là mặc thêm cho bé vài cáu áo ấm, trùmthêm cái khăn dày, quấn thêm cái mền lên để tránh giá cho bé.  Sau đó là một màn cắt lưng, cao gió, lể, nặn chanh…Thực không có gì vô lý hơn khi bé đã nóng nhiều mà còn mặc thêm áo, quấn khăn, trùm mền! Các bà mẹ là như thé là vì thương bé, muốn bảo vệ bé nhưng lại làm hại bé, khiến bé nóng thêm và làm kinh sau đó!.

Cách tốt nhất khi bé nóng cao, trong khi chờ mang bé đi bác sĩ, ta nên:

  • Cởi bỏ các thứ áo ấm, áo dày, chăn mền quấn quanh bé, chỉ mặc cho bé chiếc áo vải, thoảng, hút mồ hôi.
  • Lau khô mồ hôi cho bé thường xuyên, tránh ra gió.
  • Cho bé uống nhiều nước, uống đã khát thì thôi
  • Dùng thuốc hạ nhiệt (đúng liều)
  • Đắp nước mát ở đỉnh đầu bé, ở hai bên nách, háng.

Có thể dùng khăn nhúng trong nước lạnh, vắt cho ráo nước lau cho bé rồi đắp quanh mình bé. Hơi lạnh sẽ rút bớt sức nóng đi. Các phương pháp này chỉ cấp cứu tạm thời, tránh cho bé khỏi làm kinh vì nóng quá trong khi chờ đợi mang bé bác sĩ. Khi nhiệt độ xuống còn 38.5 độ phải ngưng lại ngay, không được làm quá lạnh. bà mẹ nào có con nóng cũng muốn làm thế nào cho bé hết nóng ngay tức khắc. Có mộtvài loại thuốc chích hay uống vào sẽ làm cho bé hết nóng ngay nhưng rấtất nguy hiểm. Làm cho nóng lại không dễ! Nóng là một phương tiện đề kháng của cơ thể chống lại sự xâm nhập của vi trùng. Hạ nóng mau quá là tiêu diệt đề kháng này và làm rồi loạn cơ chế điều hòa thân nhiệt rất có hại, hơn nữa, nhờ có nóng bác sĩ dễ theo dõi bệnh, dễ định bệnh hơn.

Tóm lại, khi bé nóng ta chớ nên hốt hoảng. Bình tĩnh, cặp thủy cho bé, nếu thấy nóng nhiều quá thì làm hạ nóng bằng các phương pháp đơn giản kể trên, nhưng cần nhất là cho bé mặc áo thoáng, lau khô mồ hôi và cho bé uống nhiều nước.

Ghi nhớ:

Cần theo dõi sát. khi trẻ nóng mà có vẻ mệt mỏi nhiều, bứt rứt, ói mửa, đau bụng; hoặc nóng mà kèm nhức đầu, thóp phòng, bcổ cứng; hoặc nóng có nổi những nốt đỏ ở da, lạnh tay chân, cần đưa đi khám bệnh ngay. Các trường hợp nóng kéo dài càng cầnần khám bệnh gấp, không nên nghĩ có gốc ban trong khi thực ra trẻ bị thương hàn, sốt rét hay lao phổi, viêm tai gì đó.

Trong mọi trường hợp khi trẻ nóng, không nên xem thường, tưởng là nóng mọc răng, nóng biết bò, biết lật,…rồi mất cảnh giác, lúc bệnh trở nặng không kịp đối phó.

  • Quan trọng hơn cả là THEO DÕI xem có gì đi kèm với nóng không?
  • Bệnh thay đổi từng ngày, nên phải theo dõi từng ngày

Một số triệu chứng thường gặp:

  • Nóng suông 2-3 ngày liền: Coi chừng sốt xuất huyết?
  • Nóng ho, chảy nước mắt, nước mũi: Ban đỏ?
  • Nóng kèm theo ho, sổ mũi: Cảm cúm?
  • Nóng kèm theo ho, khó thể: viêm phổi?
  • Nóng kèm theo ói mửa, tiêu chảy: Nhiễm trùng tiêu hóa?
  • Nóng kèm theo ói mửa + Làm kinh (co giật) + Thóp phòng (ở trẻ nhỏ): viêm màng não ?
  • Nóng kèm theo nhức đầu + ói mửa + cổ cứng: viêm màng não ?
  • Nóng + khàn tiếng (tắt giọng): Bạch hầu?
  • Nóng + đau hố chậu phải: viêm ruột thừa?
  • Nóng có cữ + rét run + thiếu máu: Sốt rét?
  • Nóng + đau bụng + ói + vàng da + vàng mắt: viêm gan?

Bài viết #: